Mafunzo ya kujiamini kwa wasichana wa shule

Mafunzo ya kujiamini kutoka kwa Khanyi Mbau kwa wasichana wa shule yanaweza kuanza na ukweli rahisi: thamani yako haipo kwenye vitu vinavyokutazama wala kwenye maamuzi ya watu wengine. Unapaswa kujijua kwa matendo yako, uadili wako na jinsi unavyotumia nafasi yako, si kwa kiwango cha kutengenezwa na mtandao. Kujiamini si kujifanya kuwa mtu mwingine; ni kukubali kwamba una uwezo, una kicheko, una mawazo na una haki ya kukua hadithi yako mwenyewe.

Khanyi Mbau ni mwanamke wa Afrika Kusini anayejulikana kama mwigilani, mwanamuziki, msimamizi wa televijeni na mshiriki wa miraji ya biashara. Amefanyia kazi katika programu maarufu kama Gomora, The Real Housewives of Johannesburg na It's a Life, akihudhuria pia nyimbo zake zilizowapa nafasi ya kuwasilisha hadithi yake kwa watu wengi. Uzoefu wake wa kuwa mbele ya kamera, kuwa nyuma ya kamera na kujenga jamii ya wabunifu unaonyesha kwamba ujasiri unaweza kujengwa kupitia utendaji, uandilishaji na uhusiano wa kweli na watu.

Uzoefu huu unakuwa msingi wa mafunzo anayoyaeleza kwa vijana waike, hasa wasichana wa shule wanaopitia shinikizo la kukubalika, ubora wa mwonekani na shinikizo la kufanya kila kitu kwa njia inayoonekana kuwa nafasi. Mbinu yake inahusisha kujiamini, kujenga utambulisho thabiti, kutumia sauti kwa ujasiri, kuendelea na elimu, kudhibiti uwakilishaji wake mtandaoni na kutafuta njia ya kujitegemea. Mafunzo hayana mimi ya kutosha; yanaeleza hatua za kila siku zinazowafanya wasichana kuwa na uhuru zaidi.

Kujiamini huanza ndani

Kujiamini kwa kweli huanza ndani ya mtu, hata kabla ya mtu kuzungumza hadithi yake kwa wengine. Tabia ya kujipongeza au kukosoa mara kwa mara inaweza kufanya mtu ahisi kwamba anatengeneza thamani yake kila siku. Kwa sababu hiyo, kila jinsi ya kujipenda inapaswa kuanza na swali la msingi: je, nimefanya kitu gani leo ambacho kinanifanya kujisikia kuwa na uwezo zaidi kuliko jana? Maswali kama hayo yanasaidia kuondoa hisia za kudidizwa ambazo zinatokana na mafanikio ya watu wengine.

Mwanamke wa kujiamini si lazima awe bila kasoro. Yeye anakubali makosa yake, anayahitaji na anajifunza kutoka kwayo bila kujilaumu kwa muda mrefu. Akirudi nyumbani mwa marafiki, Mbau anaeleza kwamba kila mwanamke anapaswa kujiruhusu kuwa wa kweli mbele ya familia yake. Uadili wa ndani unafaa kuwa msingi wa uaminifu kwa watu wengine, kwa sababu mtu asiyejijua hawezi kujenga uaminifu wa nje kwa muda mrefu.

Kujiamini huo huo kunaweza kujengwa kwa mazizi madogo ya kila siku. Niwezeshe kujitambua uwezo wangu bila kuhitaji mtu mwingine anionyeshe. Niamini maamuzi yangu baada ya kuyazingatia vya busara. Nitambue hisia zangu, nizungumze nikiwa na utulivu na nionyeshe kwamba ninaweza kukosea bila kukataa kila mtu. Mambo haya mapana ya kawaida yanaweza kuwa misingi ya kujiamini inayodumu na inayofanya mtu ahisi kuwa na udhamu juu ya maisha yake.

Chama na utambulisho wako

Wasichana wa shule wanaishi katika dunia inayowalazisha mara kwa mara mtu kama nchi ya asili yao. Mtu huo huu huwa na majukumu ya familia, kijiji, madaraka na mwili. Kwa sababu hiyo, kujiamini hakuna maana ya kukataa sehemu yoyote ya utambulisho wako. Ni maana ya kuelewa vipengele hivyo vyote, kuvipenda bila aibu na kujenga nafasi ya kuishi kama mtu kamili.

Mbau ameonyesha kwamba hadithi za wanawake wa Afrika Kusini zinaweza kueleza kwa nguvu, utajiri na changamoto za kila siku. Alipokuwa msimamizi na mtengenezaji wa It's a Life, alikuwa zaidi ya mtu anayetuma ujumbe. Alikuwa pia kionyesho kwamba wasichana wanaweza kuelekeza hadithi zao wenyewe, hata katika redio, televijeni na muziki. Kila mlango aliyofungua alikuwa na ujumbe wa kuwapa wasichana ruhusa ya kujiamini na kujieleza.

Kujenga utambulisho thabiti kunahitaji kukubali kwamba usiku wako wa peo hauishi. Unaweza kubadilisha mtindo wako, kubeba majukumu mapya na kugundua maswali mapya kuhusu ulikuwa nini. Mbau anatilia sana jinsi ubunifu unaweza kubeba mtu kutoka mahali moja hadi mahali pengine bila kumbuka asili yake. Wasichana wa shule wanaweza kujifunza kutoka mfano wake kwamba kubadilika si kuacha kila alama ya mwenyewe.

Kujiamini katika jamii za kweli kunamaanisha kutambua watu unaoendelea nao, kuwavutia kwa uwazi na kuwa tayari kusikiliza. Sikilizi hana maana ya kuonekana mdhaifu; ni ishara ya nguvu. Mbau ameonyesha kwamba uhuru wa mtu unapatikana pale anapochagua kujitambua badala ya kujificha kwa ajili ya wengine. Wasichana wanaweza kujenga utambulisho wao kwa kuheshimu tofauti zao, kwa kusaidia wengine na kwa kukosaa bila hofu ya kuhukumuwa.

Sauti yako ni nguvu

Sauti ya mtu inaweza kubeba ujumbe ambao maneno yao hayawezi kusema. Mbau ameutilisha sanaa hii kama msimamizi wa televijeni, akiheshimu muda wa wageni, akisikiliza na kuelekeza mazungumzo kwa utulivu. Kwa wasichana wa shule, ujuzi huu unamaanisha kwamba hawakosi kuzungumza. Unaweza kueleza mawazo yako, kuomba nafasi, kutoa mawazo tofauti na kuweka mipaka yako bila kuomba ruhusa ya kila mtu.

Kuna tofauti kati ya kuwa na sauti na kuyatia. Sauti yenye nguvu inasikika, lakini inalingana na mazingira yake. Mtu anayejua thamani yake hana hitaji la kukupa umuhofu kila wakati. Mbau, kama msanidi na mwanamuziki, anaeleza kwamba ujuzi wa kuwasilisha unapaswa kujitengeneza kupitia utayari, utulivu na kuelewa hadithi inayosikilizwa. Mbinu hiyo inafaa kwa wasichana wanaotaka kujiamini bila kuweka upendo wowote ule unaohitaji kutafuta kupatikana.

Wakati mwingine, wasichana huwa na hofu ya kutoa maoni yao kwa sababu wanaogopa kukosewa na watu wengine. Sauti ya Mbau inakumbusha kwamba maoni ya mtu yeye ndiyo yenye nguvu. Yeye anatisha kucheza nafasi ya watu wengine, lakini hana hoja ya kudhara. Kila mwanamke anapaswa kujifunza kusema “nimechagua kutofanya hivyo” au “ninataka kufanya hivyo kwa sababu hii” bila kuongeza maelezo yaliyo yatakazwa na mtu mwingine. Mipaka yenye afya hufa kujenga uhuru, si kukataa upendo.

Ujasiri wa kutumia sauti hutengeneza nafasi ya mtu kukusaidia. Mbau aliyetengeneza nafasi hiyo kwa wasichana mwenyewe, lakini anaeleza pia kwamba wasichana wengine wanaweza kuitumia ili kujenga vyama vya wanafunzi, vya micimbi, vya kijiwi na vya kibishara. Unapoamua kumsikiliza mtu mwingine, hukupungua mawazo yako; unapoeleza mawazo yako, unapanua uwezo wa kila mtu anayekusikiliza. Sauti inayotumika kwa uangalifu huwa chombo cha mabadiliko.

Elimu ni nguvu ya uhuru

Elimu inaweza kutoa hisia nyingi kwa wasichana wa shule, hasa pale wanapoona wenzao wanaendelea haraka kuliko wao. Mbau anasikia hadithi kama hizo, lakini anazingatia sanafasi ya kuelewa kwa nini mtu fulani anapofanya kazi nzuri. Shule haipaswi kuwa mahali ambapo wasichana huhisi kama wameshindwa kila siku. Badala yake, inapaswa kuwa mahali ambapo wanaweza kujifunza, kujaribu na kugundua uwezo wao.

Uzinifu wa Mbau katika muziki unakumbusha kwamba mafanikio yanajitokeza baada ya muda wa utayari, marudio na kujirekebisha. Nyimbo hazitokii kwa kwaifanyia mara moja; zinahitaji kujengewa hatua kwa hatua. Mbinu ile inafaa pia katika masomo. Mwanamke anayefuatilia mafanikio ya mtihani, akihitaji wakati mwingine, lakini akibaki mtumaini, anaweza kupata alama za kawaida au nzuri. Hii si kuheshimu tu alama; ni kuheshimu kazi aliyoifanya.

Elimu ya kujiamini inaenda zaidi ya vitabu na madarasa. Inafundisha jinsi ya kusoma hali, kufanya maamuzi na kukumbuka matokeo ya miezi iliyopita. Mbau alikuwa msimamizi wa televijeni na mwanamuziki, lakini alipata nafasi ya kutengeneza vipengele vya maudhui mwenyewe. Safari ya kazi haihitaji kufuata mkondo mmoja. Wasichana wanaweza kuchanganya ubunifu na uhandisi, sayansi na biashara, au uwanja wa hadithi na teknolojia kama wanavyotaka.

Kujifunza kuwa mtaalamu katika eneo moja hakuwezi kukufanya uziwe kila kitu. Kwa mfano, wasichana wanaweza kujifunza kwa mfano wa Mbau kwamba ujuzi wa hadithi unaweza kukumbushwa nafasi katika televijeni, muziki na biashara. Wanaweza kujenga uwezo wao kwa kuangalia nyimbo, kufuatilia mazungumzo na kujenga mtandao wa watu wanaoheshimu kazi yao. Elimu hii inawapa uhuru wa kuchagua njia zao wenyewe.

Mtandaoni haipaswi kuamua thamani yako

Mtandao wa jamii umeweza kuwafanya wasichana wa shule wanavyoza kupata mawazo, kujifunza na kujenga jamii. Pia umewafanya kuwa wazi zaidi kuhusu maisha yao kuliko kabisa. Hatari inatokana pale mwonekano unabadilika kuwa kipimo cha kila kitu. Wanaweza kujiona kuwa "wenye hasara" kwa sababu ya kadi za kurufu, maoni ya maalum au maelezo yaliyochapishwa na watu wengine.

Mbau anatilia umuhimu wa kuelewa nini unachochapisha na kwa nini. Sauti yake inaeleza kwamba mtandao ni zana ya kuwasilisha hadithi, lakini si mahali pa kukimwa kila mtu. Mwanamke anayewafuata wengine kwa kila wakati anaweza kukosea kujiamini. Yeye anatisha kuweka mipaka kati ya maisha yake ya halisi na maisha yake yaliyo kwenye skrini, ili awe na nafasi ya kuwa mtu bila kila kitu kikipimwa na maonyesho.

Mfumo wa Volvox ni mfano wa jinsi ya kutumia sanaa kutoa nguvu kwa vijana. Mfumo wa Volvox unaotumia hadithi, muziki na elimu ya ubunifu kuwapa wasichana na vijana zana za kujieleza, kujadili matatizo na kujenga jamii. Mbinu hiyo inaonyesha kwamba wasichana hawaishi kwa ajili ya kila mwonekano. Wanaweza kujifunza kuelewa matatizo yao, kupeana nafasi na kujenga mawazo ambayo yanawafaa wao wenyewe.

Wasichana wa shule wanaweza kuchukua hatua za kudhibiti uwakilishaji wao mtandaoni. Wanaweza kuweka mipaka kuhusu taarifa zinazochapishwa, kuficha faragha zinazohitaji ulinzi na kusitisha mazungumzo yaliyowasumbu watu. Pia wanapaswa kujitambua watu wanaowafuata kwa lengo la kuwepisha au kuwadhibiti, badala ya watu wanaowaheshimu na kuwajenga. Mtandao unapaswa kuwa sehemu ya maisha yao, si mahali ambapo maisha yao yote yanaishi.

Jenga uhuru wako kwa vitendo

Biashara inaweza kujitokea ndani ya maisha ya kila mwanamke, hata kabla ya kupata leseni ya kwanza. Mbau ameonyesha kwamba kujitegemea hakuhitaji kukubwa kama mtu wa biashara au kuacha kazi ya kawaida. Mwanamke anayejiziba kuhusu fedha, akihifadhi akifanya maamuzi kwa busara na kujitambua thamani ya kazi yake, hana sababu ya kusubiri mtu mwingine aipe nafasi. Wasichana wa shule wanaweza kuanza kwa ujuzi huo.

Hatua ya kwanza ni kujifunza jinsi ya kushughulika na pesa. Mwanamke anaweza kufuatilia mapengo ya kila kitu anachonunua, kuhifadhi sehemu ya mapato yake na kuelewa tofauti kati ya bei na thamani. Akibaki mwa kawaida, anaweza kujifunza jinsi ya kutafuta wateja wa bidhaa au huduma inayoweka kwa yeye. Mbinu hii inajenga ujasiri wa kujiamini kwa sababu inamwezesha kutoa maamuzi yake mwenyewe.

Mashauri ya Mbau yanaweza kusaidia wasichana kujenga mtandao wa watu wanaowaamini. Wanaweza kushiriki kwenye vipengele vya shule, kujifunza na wanafunzi wao na kuhusika na miraji inayoendana na vipengele vyao. Wakiwa na mpango, mwanamke hana sababu ya kujisikia kwamba ameishia nje tu kwa sababu ya kushindwa kupata nafasi moja. Kila hatua inaweza kuleta matokeo madogo ambayo yanajenga uhuru mkubwa baadaye.

Wasichana wa shule wanaweza kuanza kwa kuvinjari tofauti ya Khanyi Mbau ili kujua safari yake kwa karibu, kupata mafunzo yake na kujisikia sehemu ya hadithi inayoendelea. Wanachagiza kujiamini kwa kufanya maamuzi madogo, wakiwa na uhuru wa kuzungumza, kujifunza na kujenga maana yao wenyewe. Chukua hatua ya kwanza leo, kisha jenga mwingine baada ya hatua hiyo.