Khanyi
Mbau
Mwigizaji, mtangazaji wa televisheni, na mwanamuziki kutoka Afrika Kusini. Karibu kwenye tovuti yake rasmi.
Gundua Zaidi
Khanyi Mbau, wasanii wa mitaani na roho ya graffiti
Khanyi Mbau ni mwanamke wa Afrika Kusini ambaye amejenga utambulisho kwa kuchanganya sinema, televizioni, muziki na biashara. Moja ya kielelezo maarufu zaidi cha yake ni The Sixth Day, filamu ya Shagrir iliyotumia fasihi ya vipindi vya mitaani. Hapo ndipo uliohusiano wake na wasanii wa mitaani na graffiti ulipata kielelezo rahisi: Mbau kama mwanamke wa hadithi ya kijiji, na Shagrir akionyesha jinsi mitaani inaweza kuwa sehemu ya sinema. Safari Ya Khanyi Mbau Kwenye Tasnia Ya Filamu Ya Kimataifa.
Graffiti katika mitaani ya Afrika Kusini ni zaidi ya mchuzi wa kuchapa maneno kwenye madhara. Ni lugha ya umiliki, ukabilikaji na utambulisho inayodai nafasi ya hadithi kwa heri, vumbi na rangi. Madhara, vituo vya mabasi na malango ya biashara huwa vituo vya mazungumzo yanayodhaminiwa na watu wengi. Mitaani ndio mahali ambapo vijana hujifunza kwamba maana yao ya Afrika inaweza kuzungukwa na kuambishwa, hata pale wanapoishi nje ya mfano wa taifa moja. Restoring A Classic Shagrir S Film The Sixth Day Gets A Digital Upgrade F66853.
The Sixth Day ilifanya mitaani kuwa sehemu ya hadithi, si mpangilio wa mandhari tu. Wasanii wa graffiti, wataalamu wa muziki na watendaji walishiriki kuunda atmosfera inayoonekana na kusikilizwa. Mbau alileta kwa utendaji wake wa mwanamke aliyekabiliwa na mabadiliko ya kijiji na kijana. Alama yake iliunganisha hadithi ya mitaani na swali wa jinsi mtu wa mitaani anavyoweza kujenga nafasi yake bila kuacha mazingira yake.
Uhusiano huu una tabaka tatu: kipindi cha kucheza cha Mbau kwenye kazi ya Shagrir, utambulisho wa Afrika unaojengwa kwa picha na maneno, na ufahamu wasanii wa mitaani wanavyopata kupitia hadithi na upenuzi wa Mbau. Alama yake inaonyesha namna vipindi vya mitaani vinavyoweza kuwa sehemu ya hadithi ya kijiji yenye mamlaka. Uhusiano wake na wasanii wa mitaani na graffiti ni wa kati: mwanamke wa hadithi anakutana na wabunifu wa nafasi za hadithi.
Muktadha wa muhusiano na misingi ya ulinganisho
Ilinganisho kati ya Mbau na wasanii wa mitaani linapaswa kuzingatia jinsi wanavyotumia hadithi, si jinsi wanavyofikishwa kwa hadithi moja. Mbau hana jukumu la kuchapa kwenye madhara; yeye anawasilisha maana na hisa za watu kwa mwili, sauti na uwepo wa hadithi. Wasanii wa graffiti hutumia rufu, rangi na nafasi za umma kuwasilisha ujumbe ambao hutofautiana na maana yake.
| Kipimo | Khanyi Mbau | Wasanii wa mitaani na graffiti |
|---|---|---|
| Njia ya utambulisho | Sinema, televizioni, muziki na biashara | Chapa, rufu, picha na madhara za umma |
| Kazi ya pamoja | Mwigezi katika The Sixth Day | Wachapisha mandhari na mtindo unaoonekana |
| Aina ya ushiriki | Huwasilisha wahusika, hisa na mabadiliko | Hujenga ujumbe na kubadilisha nafasi za umma |
| Thamani kwa jamii | Inaweka wasanii wa mitaani kwenye masimulizo mapya | Huwepesha hadithi za miji na vijana |
| Changamoto | Kuzuia nafasi ya wasanii wa mitaani | Kutowana na ubora, haki za kazi na hatari za kisheria |
| Mfanuo | Mwanamke wa hadithi anayetafuta nafasi yake | Wasanii wanaotafuta nafasi ya hadithi ndani ya mitaani |
Safha za kila upande zinalonyesha kwamba Mbau na wasanii wa mitaani hawafanyi kazi kwa njia ile ile, lakini wanaonyesha kwamba mazingira ya mitaani yanaweza kuwa chanzo kina maana ya utambulisho, uhamisho na uadiliani. Ikiwa mtu wa umma anaona kazi ya Mbau tu, akagomea naye muziki wake, picha zake au mvuko wake, anaweza kupoteza muktadha mpya wa hadithi aliyokuwa anaiona.
The Sixth Day kama daraja la utambulisho
Kazi ya Shagrir inaonyesha jinsi mtayaraji mwenye mizizi ya kazi ya mitaani anaweza kuiweka katika muktadha mpya. Alichanganya fasihi ya rufu na rangi na muziki na wasanii ili kujenga The Sixth Day kama hadithi inayotoka ndani ya maisha ya kila siku. Mitaani hapa si tandrari ya rufu zilizo zilizowekwa juu ya maeneo; ni mfumo wa maisha unaoonyesha jinsi watu wanavyotumia nafasi za umma kwa mawasiliano, ubavu na hofu.
Mbau aliyeleta kwenye filamu hiyo uzoefu wa mwanamke mwenye msimamo mkito. Alama yake haikutoka tu kama sehemu ya mandhari, bali inaonyesha namna wanamke wanaotambua shinikizo la mitaani, wanapigana na mabadiliko na wanajenga hadithi zao wenyewe. Wasanii wa graffiti walio ndani ya kazi ile walimsaidia kuweka hadithi ya mwanamke ndani ya mtandao mpya wa mahusiano.
Filamu hii inaonyesha kwamba uhakiki wa utambulisho wa mitaani unahitaji zaidi ya kuvaa nguo za mitaani au kunakili rufu. Wasanii wa kipekee wana haki ya kutoa wasia, kuelewa muktadha na kupata malipo ya haki zao za kazi, hata pale kazi inaweza kukabiliwa na hatari za kisheria. Mbaumbao na wasanii wa Shagrir wanaweza kushukuruana, kuwasilisha hadithi na kujenga jamii inayotambua mitaani kama chanzo cha utambulisho.
Safari, hadithi na misingi ya Afrika
Msimu wa [usafiri wa filamu] unafanya safari kuwa tafiti ya hadithi ya taifa, badala ya likizo tu. Safari inaonyesha jinsi mtu anayesafiri anakumbana na watu, maeneo na simulizi mpya kabla ya kujua ni nini hasa anachotaka kusema. Msimu huo unaleta hoja muhimu: filamu ya taifa inaweza kuanza na uzoefu wa mtu mmoja, lakini inapaswa kuvumilia hadithi nyingi za Afrika Kusini bila kuzifanya kuwa mfano mmoja.
Mtazamo huu unalingana na jinsi graffiti inavyofanya kazi. Rufu na picha huwa ushahidi wa majengo, safari za mihemko na msimamo wa kiswahili. Mbau ameeleza maana yake ya utambulisho wa Afrika kwa njia inayotafuta misingi ya wazi, hasa pale anaposhiriki hadithi za wanawake, vijana na watu wa kijiji. Katika fasihi hiyo, mitaani ni sehemu ya ngano ya Afrika, si eneo la kuvunja nafasi ya kila mtu.
Mitaani inaweza pia kutumika kama kumbukumbu ya umma ambayo upya unapata maana mpya kila unapoisoma. Nyimbo za kila siku, majengo ya mapambazo na alama za wananchi huweza kuhifadhi msimamo wa kijiji ambao umezarafiliwa na vyombo rasmi. Mbau anaweka hadithi hii ndani ya ulimya wake wa sasa, ambapo wananchi wanaweza kujijua katika hadithi za watu, nyimbo na faili za maisha.
Sauti, mwoneko na falsafa ya Mbau
Umoja wa sauti unafungua muwingiliano mwingine kati ya Mbau na ulimya wa mitaani. Mdundo wa muziki wa mitaani, usemi wa ndani na makadirio ya mziki huwa sehemu ya kileo kileo cha vizazi vya vijana. Michezewa hana ribati moja, hivyo nyimbo za Mbau na utendaji wake wa televizioni zinaweza kuwa njia ya kuelewa jinsi wasanii wa mitaani wanavyotumia sauti kuwasilisha ujumbe.
Mwoneko wake wa umma pia una nafasi ya kujenga fasihi inayohusiana na graffiti. Mtindo wa mavazi, mapambo ya nywele na wasilisho la kwanza kwa kamera vinaweza kuwa sehemu ya lugha ya mitaani, hasa pale unapoweka hadithi ya mwanamke kwenye kitu chenye nguvu. Lakwa muzuri, mtindo na utambulisho wa Afrika vimekuwa silaha za Mbau za kusimama na hadithi zake mwenyewe.
Kuna pia swali la uwiano wa nguvu kati ya mwanamke kama Mbau na ulimya ambao mara nyingi umeonekana kama nafasi ya wanaume. Wakati wowote mwanamke anapata nafasi ya kucheza, kuzungumza na kuamua ndani ya hadithi ya mitaani, mabadiliko ya nafasi yake yanaonekana wazi. Jukumu lake la kuwasilisha hadithi za watu wa kijiji linaongeza utia wa usikilizaji wa umma bila kuhitaji kuwa mwanamke wa mtaani kwa mtihani wa kawaida.
Uokoaji wa filamu na kumbukumbu ya mitaani
Maelezo kuhusu [ukarabati wa filamu] yanaonyesha jinsi kazi ya zamani ya Shagrir inavyopata upya maisha kupitia ukarabati wa kidijitali. Mchakato huu huhifadhi rangi, hisa za kuonekana na muziki ili filamu isisimuliwe na wasikilizaji wapya bila kupoteza roho yake ya awali. The Sixth Day inaweza kuvutia watazamaji wapya na kuingia katika mazungumzo mapya kuhusu utambulisho wa mitaani.
Filamu ni kumbukumbu inayoendelea kuyoboka ambayo inaonyesha maisha ya vijana wa mitaani na mabadiliko yao ya kijiji. Akifanyika kwa muda mrefu, wasanii wa graffiti wanaweza kuwa msimamizi wa mazingira fulani ya utambulisho wa jamii ambao wengine hawajui. Uokoaji wa The Sixth Day unarudisha hadithi hiyo mbele ya macho bila kuifanya kuwa kumbukumbu ya kienye pekee.
Lakini ukarabati wa kidijitali unapaswa kuhifadhi makosa, ubora wa picha na hisa za sauti zilizopo awali, si kuzifanya ziwe safi kama bidhaa ya kitosho. Mbao wa awali, maelezo kuhusu wasanii na muktadha wa mitaani yanaweza kusaidia wasikilizaji wa sasa kuelewa zaidi ya picha wanaziona. Mbau naye anapata nafasi ya kuonekana tena kwa hadithi yake iliyo na maana zaidi ya mziki wa awali.
Mashauri ya utengenezaji wa ushiriki wa kweli
Mashauri haya yanashughulika na wabunifu, taasisi za fasihi, wenyeji wa vyuo na makampuni wanayopenda kuonekana na wasanii wa mitaani. Iwezekano ni kurahisha uhusiano wa muda mfupi au kutengeneza muonekano wa muda mrefu. Mtaratibu wa kila mradi unapaswa kuanza na ukweli kuhusu hadithi, watu walio ndani yake, haki zao na namna ya kuwafanya wadaa.
Kila washiriki anapaswa kuelewa kama anahisi kuwa mtu wa mitaani, mwafikiaji au mteja. Mchakato huo unapaswa kutoa nafasi ya maamuzi kwa wasanii walio ndani yake, hata pale mteja anapotaka matokeo ya haraka. Pale mchakato unapozishwa kwa haki na uwazi, utamaduni wa mitaani unaweza kuwa nguvu ya kipekee badala ya mandhari ya muda mfupi.
- Utambue kila mchuzi, kundi, mtaa na mtayaraji katika maandishi, majonari, vyandani na mawasiliano.
- Sajili makubaliano ya wazi kuhusu haki za kazi, malipo, matumizi ya picha na jukumu la kila mshiriki.
- Tumia wasanii wa mitaani kama wasanii wa kipekee, si mapambo ya mandhari tu; wawe na nafasi ya kushiriki maamuzi.
- Iweke wasanii wa kikekeeo, vijana na vikundi vidogo ndani ya mipango ili kukuza nafasi yao bila kuwaficha.
- Fanya utafiti wa mtaa na kuheshimu maana za eneo kabla ya kuchapa picha au kurekodi hadithi.
- Hifadhi nyaraka za kazi, maandishi na picha za hatua za uchakataji ili kumbukumbu iwe ya wazi na yenye nguvu.
Jumuiya ya wadaa na kitendo cha kuendelea
Uhusiano wa Mbau na wasanii wa mitaani unaweza kuhesabiwa kama mchango wa hadithi ambao unavuka mitaani, sinema, muziki na biashara. Mjito wake unaonyesha kwamba utambulisho wa Afrika unajengwa katika mahusiano, magizo ya mtaa na uhuru wa kuwa tofauti. Maudhui yake ya fasihi ya graffiti haipaswi kupunguzwa hadithia ya mziki au matumizi ya picha tu.
Tovuti rasmi ya Khanyi Mbau inaweza kuwa mwanzo kwa wasikilizaji ambao wanataka kujua zaidi kuhusu safari yake, kazi yake ya sinema na jinsi anavyounganisha hadithi za Afrika. Kufuatilia tovuti hiyo, kuangalia The Sixth Day na kusoma maelezo yake ya kazi kunaweza kujenga uelewa zaidi kati ya wasanii wa mitaani na hadithi zao zinazopewa na wahusika wa filamu na televizioni.
Zaidi ya kuangalia, wadaa wanaweza kuwa mchangiliaji wa mitaani kwa kuandika maoni yenye heshima, kununua kazi za wasanii wa mitaani na kuwaa kila alama au hadithi inayowafanya wao wasikilizaji wazito. Tembelea tovuti rasmi ya Mbau, onyesha kazi za wasanii wa mitaani kwa utambulisho unaofaa, na uwe mchangiliaji wa mazingira waliyounda.
Katch It With Khanyi
Kipindi chake cha mazungumzo kilirushwa kwenye e.tv, kikiwashirikisha watu mashuhuri wa Afrika Kusini. Msimu wa kwanza ulimshirikisha Mke wa Rais Thobeka Madiba Zuma. Msimu wa tatu ulianza tarehe 20 Aprili 2015.
Soma BloguJiunge Nasi
Fuata Khanyi Mbau kwenye mitandao ya kijamii kwa masasisho ya hivi punde, picha za kipekee, na habari za moja kwa moja.