Khanyi
Mbau
Mwigizaji, mtangazaji wa televisheni, na mwanamuziki kutoka Afrika Kusini. Karibu kwenye tovuti yake rasmi.
Gundua Zaidi
Safari za vitu vya kale za Khanyi Mbau
Jinsi Khanyi Mbau anavyotumia safari zake kukusanya vitu vya kale porini inaonyesha mwanzo mrefu wa kuelewa hadithi kupitia vitu ambavyo watu wengine wanaona tu vya kawaida. Mbadala wa safari ya kawaida ya kuvutia watalii, safari zake za mashambani huwa nafasi ya kufahamu maisha ya watu, kumbukumbu za familia na mabadiliko ya jamii. Kipande kimoja cha pembe, chombo cha chakula au bakrezi ya zamani huweza kuvuka miaka mingi na kusema mengi kuhusu wale waliotumia.
Kama muigizaji, mwalimu wa televijeni, mwimbaji na mwafanyabiashara, Khanyi Mbau ana jicho la kujali maelezo na hadithi. Hii ndio inayomfanya safari zake za kukusanya vitu kuwa zaidi ya shughuli ya kuzipangilia kwenye nyumba. Anaona kila kitu kama sehemu ya kumbukumbu pamoja na alama ya utambulisho wa Afrika Kusini. Vitu hivyo vinafungua mazungumzo kuhusu familia, utamaduni, ujasiri, ujuzi na maisha ya kila siku.
Safari za mashambani kama safari za hadithi
Safari za Khanyi Mbau huanza kwa kuelewa mahali bila kukimbilia kila kitu. Anaenda kwenye mapori, mashambani, masoko ya vijijiji na maeneo ya watu wa kawaida, akitafuta vitu ambavyo bado vina hadithi ya moja kwa moja. Baadhi ya vitu hiviyo hana thamani kubwa kwa wateja wa maduka, lakini zina thamani ya kumbukumbu na maana. Kisukuko cha kudumu, shaka ya zamani au kijiko chenye uso uliovaliwa na muda kinaweza kuwa mwanzo wa hadithi ndefu.
Katika kila safari, kumbali ya kununua huwa muhimu zaidi. Khanyi anazingatia hadithi ya kitu, watu waliokuwa wakitumia na njia iliyofika kwake. Anauliza swali kuhusu awali ya kitu bila kudhibiti mazungumzo ya mwenyewe. Mbinu hii inaenda na hoja ya haki na busara: kitu cha kale kina thamani pale kinapokuwa na asili inayojulikana na umiliki wake umeidhinishwa kwa uwazi. Matamshi ya masoko na milele hapa yanaonyesha jinsi safari inavyoweza kuhifadhi historia ya watu wa kila siku.
Nyumbani kama kumbukumbu ya maisha
Vitu vya kukusanywa hiviyo huwa sehemu ya mazingira ya nyumba na studio ya Khanyi. Zamepangiliwa kwa makundi madogo, mfano wa vitu vinavyotumika nyumbani, vyombo vya kazi na vito vya kale. Mipangilio hiyo inaisaidia kuweka hadithi zake kwa mpangilio, huku mpaka wa studio ukifanya kazi kama muongoze mzito. Nyumba inakuwa kumbukumbu inayoendelea, ambapo kila kitu kina nafasi yake na inaweza kuhamasishwa kwenye hadithi mpya.
Maelezo zaidi kuhusu safari hizi na mapendeleo ya Khanyi yanaweza kupatikana kwenye tovuti rasmi ya Khanyi. Tafuta filamu za kila safari, ambazo zinaonyesha vitu vilivyopatikana na maeneo yaliyotembelewa. Nyumbani, vitu hivyo huwa vielelezo vya maisha yake kama msanii na mtu anayejali historia ya jamii. Hakuna kitu kinachopangiliwa kwa athari ya macho pekee; kila kitu kina uhusiano na ujuzi uliojifunza au uzoefu ambao anaotaka kuutiruhisha.
Vyombo vya nyumbani na alama za utamaduni
Moja ya vitu vinavyovutia sana kwenye safari za Khanyi ni vyombo vya kutumika nyumbani. Kuna sufuria za chuma, sufuria za kuchomea, masafi ya kukarabika, mashine za kusona, vikombe vya kahawa na vyombo vya kulaza. Hivi ni vyombo vilivyotumika kwa miaka mingi na kubeba alama za mpangilio wa nyumba, familia na jukumu la kila siku. Hata hivyo, huwezi kukumbana na aina moja ya hadithi; mtu mmoja anaweza kutumia kijiko kama kitu cha kila siku, kama ndoo ya familia au hata kama kitu cha kufanya kazi.
Vitambato hiviyo vinapaswa kuhifadhiwa kwa uangalifu ili zisizoweza kupoteza utambulisho wao. Maafa ya madhara yaliyotokea wakati wa matumizi yana sehemu ya hadithi ya kitu, hivyo kusafisha kwa nguvu mara kwa mara kunaweza kuharibu dalili zao. Mfano wa kipeo kimevaa au mlango uliochorwa, unaweza kuhifadhiwa bila kufutwa alama zake. Pale inapobidi kufanya marekebisho, kila hatua inapaswa kufanyika kwa maarifa ili kuweka kitu salama bila kukifanya kuonekana mpya kabisa.
Sauti, filamu na kumbukumbu za zamani
Safari za vitu vya kale pia hujenga maktaba ya sauti na maandishi. Khanyi anaenda kwenye maktaba za mashambani, maduka ya vitabu na nyumba za watu ili kutafuta filamu, magazini, kadi za posta, mipango ya majengo na rekodi za sauti. Diski za muziki, kasete za radioni na tovuti za zamani zinafungua muziki ulioishi katika maisha ya watu miaka iliyopita. Sauti huyasikika kama matembo ya kumbukumbu, ikionyesha jinsi familia zilizokuwa zikika na jinsi miji ilivyobadilika.
Kumbukumbu za watu huwa muhimu kwa kazi yake ya kucheza na kuwasilisha hadithi. Kipande cha habari za zamani kinaweza kumpa msanii mwongoze mzito wa tabia ya mtu, huku muziki wa zamani ukimsaidia kujenga hisa fulani. Akizunguka studio au kuandaa mazungumzo, vitu vilivyopatikana kwenye safari huwa kumbukumbu za kwamba kila simulizi ina misingi halisi. Vivu hivyo vinapitishwa kwa mtindo mpya, lakini vinasimama kama ushahidi wa maisha yaliyotokea.
Utambulisho wa Afrika katika vitu vya kale
Kila kitu kwenye safari za Khanyi kinaweza kutoa mjadala kuhusu utambulisho wa Afrika Kusini. Vitabu, mapambo, nguo na vyombo hana mwonekano mmoja, bado kila kitu kina nafasi yake katika hadithi ndefu ya nchi. Baadhi ya vitu huonyesha mchanganyiko wa mapokeo, maisha ya kijiji na mabadiliko ya kijamii. Vitu vingine vinasimama kama kumbukumbu za hatua za kipaguzi, mabepari wa madaraja na mipaka iliyobadilika. Kutafuta maana yao kunahitaji uangalifu ili kuacha kila kitu kuishi kama ukweli mmoja rahisi.
Vitu vya nyumbani vinaleta maana ya jukumu la wanawake katika familia na jamii. Sufuria, chereko, neneo na mtungi wa maji huweza kukumika kama alama za mwanamke aliyeweka nyumbani, lakini pia kama ushahidi wa ujasiri, uongozi na biashara ndogo. Msimu wa kwanza wa Khanyi ni kwamba hadithi za wanawake zinapaswa kuonekana kwa utukufu wote bila kupunguzwa kwa stereotypes. Vitambato hivyo hutoa ushahidi wa nguvu za wanawake wa Afrika Kusini na kumbukumbu ya jinsi walivyotumia umuhuru wao kwa busara.
Uzoefu wa safari na ethos ya biashara
Kukusanya vitu vya kale kunaweza kuwa shughuli ya kih culpableu ikiwa hakuna mipaka inayofuatwa. Khanyi anazingatia kila kitu kama uwekezaji wa hadithi, ambapo chanzo, umiliki na haki za mwenyewe lazima ziwe wazi. Anashikilia kuwa bei ya kawaida haitoshi kama mtu hana ruhusa ya kuuza kitu, au kama kimekatwa kutoka mahali kama kumbukumbu ya hatia au urithi wa jamii. Safari zake zinajifanya kwa utunzaji, malipo ya haki na kushirikiana na watu wa eneo husika.
Mazoezi hayo yanafanana na ethos inayotumika katika kazi yake ya biashara. Uzoefu wa vitu vya kale unaonyesha jinsi bidhaa zinazotengenezwa zinaweza kutoa hadithi kuhusu mtu aliyezitengeneza, mahali alipotoka na thamani aliyoiweka ndani yake. Moyo huo unaonekana katika bidhaa za brandi ya KIFLIMALLY, ambapo ubora wa kazi na maana ya bidhaa vinaishi pamoja. Vitu vya kale vinavyovuka safari za Khanyi vinaweza kupanda kuwa mvango wa mradi, maktaba ya hadithi au kielelezo cha kitambaa chenye maana ya kila mwezi.
Safari zako na kumbukumbu zako
Sasa anza safari yako kwa kuangalia maisha ya watu wa karibu. Tembelea sokoni, kijijini au kwenye mapori, na uombe ruhusa kabla ya kuchukua kitu. Tambua hadithi yake, kieleze bei yake kwa haki na kumbaka chanzo chake kwa uangalifu. Kipande cha kitu cha kale kinaweza kuwa kuingizo kwenye safari ya familia yako, rekodi ya shangaza lako au kumbukumbu ya nyumba yako.
Safari ya Khanyi Mbau inaonyesha kwamba kupenda historia si kurudi nyuma, bali kuiendelea kwa macho na masikini. Kila kitu anachopata kina hadithi ya mtu, familia na mahali. Fuatilia safari zake, kumbuka vitu ambavyo zinakufikia na uziwe kuelewa hadithi zao. Usiweke vitu vya kale katika sehemu ya kipekee; hapa kila kitu kina nafasi ya kuwa sehemu ya safari yako na maisha yako.
Katch It With Khanyi
Kipindi chake cha mazungumzo kilirushwa kwenye e.tv, kikiwashirikisha watu mashuhuri wa Afrika Kusini. Msimu wa kwanza ulimshirikisha Mke wa Rais Thobeka Madiba Zuma. Msimu wa tatu ulianza tarehe 20 Aprili 2015.
Soma BloguJiunge Nasi
Fuata Khanyi Mbau kwenye mitandao ya kijamii kwa masasisho ya hivi punde, picha za kipekee, na habari za moja kwa moja.